inAir – Strona Główna
AI4Retail – rozwijanie kompetencji sztucznej inteligencji w europejskim handlu detalicznym
W ramach projektu INAiR zespół DELab UW, kierowany przez prof. Renatę Włoch, opracował zestaw praktycznych kursów dotyczących wykorzystania sztucznej inteligencji w handlu detalicznym. Program powstał we współpracy międzynarodowego konsorcjum projektowego i jest skierowany do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z sektora retail.
Darmowe kursy AI dla sektora handlu detalicznego
Kursy zostały zaprojektowane tak, aby odpowiadać na potrzeby różnych ról w firmie – właścicieli, menedżerów oraz pracowników. Ich celem jest pokazanie, w jaki sposób technologie sztucznej inteligencji mogą wspierać codzienną działalność przedsiębiorstw: od analizy danych sprzedażowych i zarządzania zapasami po optymalizację operacji i lepsze rozumienie potrzeb klientów.
Każda spersonalizowana ścieżka edukacyjna składa się z 7-8 modułów tematycznych, z których każdy trwa około 90 minut. Taka struktura pozwala uczestnikom dopasować naukę do codziennych obowiązków zawodowych i stopniowo rozwijać kompetencje bez konieczności długotrwałych szkoleń.
Projekt AI4Retail
AI4Retail to międzynarodowy projekt edukacyjno-badawczy, którego celem jest rozwijanie kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji w sektorze handlu detalicznego w Europie. Inicjatywa koncentruje się na wsparciu mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które coraz częściej muszą korzystać z narzędzi cyfrowych i analizy danych, aby utrzymać konkurencyjność na szybko zmieniającym się rynku.
Projekt odpowiada na jedną z najważniejszych barier transformacji cyfrowej w handlu – lukę kompetencyjną w zakresie AI. Choć technologie takie jak analiza danych, systemy rekomendacyjne czy automatyzacja procesów są szeroko stosowane w dużych sieciach handlowych, wiele mniejszych firm nie posiada wiedzy ani narzędzi pozwalających w pełni wykorzystać potencjał sztucznej inteligencji.
Pierwszym etapem projektu było przeprowadzenie międzynarodowych badań dotyczących wykorzystania sztucznej inteligencji w handlu detalicznym oraz kompetencji potrzebnych przedsiębiorstwom do wdrażania technologii AI.
Badanie pozwoliło zidentyfikować:
-
kluczowe kompetencje potrzebne firmom handlowym do wdrażania AI,
-
luki kompetencyjne wśród pracowników i właścicieli MŚP,
-
różnice między krajami i segmentami rynku.
Wyniki badań zostały przedstawione w raporcie przygotowanym przez zespół DELab UW i stanowią podstawę dla dalszych działań projektowych.
Program nauczania AI dla sektora handlu
Na podstawie wyników badań zespół projektu opracował AI Core Curriculum – program edukacyjny obejmujący:
podstawy sztucznej inteligencji i analizy danych,
zastosowania AI w handlu detalicznym,
kompetencje cyfrowe i informacyjne,
aspekty zrównoważonego rozwoju i „zielonego handlu”,
umiejętności techniczne niezbędne do wdrażania rozwiązań AI.
Eksperci DELab UW uczestniczyli również w projektowaniu modułów szkoleniowych, zapewniając, aby program odpowiadał rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstw.
Otwarte zasoby edukacyjne
Materiały opracowane w projekcie są udostępniane jako Otwarte Zasoby Edukacyjne (Open Educational Resources). Obejmują one m.in.:
moduły szkoleniowe,
interaktywne ćwiczenia,
symulacje i gry edukacyjne,
quizy i testy kompetencyjne.
Materiały dostępne są w języku angielskim oraz w językach partnerów projektu, dzięki czemu mogą być wykorzystywane przez przedsiębiorców i instytucje szkoleniowe w różnych krajach Europy.
Program obejmuje 16 modułów szkoleniowych, które tworzą trzy poziomy zaawansowania. Dzięki temu uczestnicy mogą stopniowo rozwijać kompetencje – od podstawowej wiedzy o sztucznej inteligencji, przez konkretne zastosowania w handlu, aż po bardziej zaawansowane wykorzystanie AI w analizie biznesowej i zarządzaniu procesami.
Program kursów pokazuje, że sztuczna inteligencja nie jest technologią zarezerwowaną wyłącznie dla dużych korporacji. Odpowiednio zaprojektowane narzędzia pozwalają również małym i średnim firmom wykorzystywać AI do podejmowania lepszych decyzji biznesowych i zwiększania konkurencyjności.
Po ukończeniu kursu uczestnik uzyska certyfikat sygnowany przez konsorcjum INAIR z udziałem Uniwersytetu Warszawskiego.Poziom podstawowy
Pierwszy poziom wprowadza uczestników w podstawowe pojęcia związane ze sztuczną inteligencją oraz jej znaczeniem dla współczesnego handlu. Obejmuje moduły dotyczące:
wprowadzenia do sztucznej inteligencji,
podstawowych zasad działania AI,
zastosowań AI w handlu detalicznym,
podejmowania decyzji w oparciu o dane, etycznych aspektów wykorzystania sztucznej inteligencji.
Poziom średniozaawansowany
Drugi poziom koncentruje się na konkretnych technologiach oraz sposobach ich wykorzystania w działalności przedsiębiorstw. Uczestnicy poznają m.in.:
zastosowania uczenia maszynowego w handlu detalicznym,
wykorzystanie przetwarzania języka naturalnego (NLP) w analizie opinii klientów i obsłudze klienta,
projektowanie innowacji skoncentrowanych na człowieku z wykorzystaniem AI,
zastosowanie sztucznej inteligencji w zrównoważonym rozwoju przedsiębiorstw, regulacje dotyczące godnej zaufania i odpowiedzialnej AI.
Poziom zaawansowany
Trzeci poziom skupia się na strategicznym wykorzystaniu sztucznej inteligencji w zarządzaniu przedsiębiorstwem i optymalizacji procesów biznesowych. Obejmuje m.in.:
zastosowanie AI w łańcuchu wartości przedsiębiorstwa,
wykorzystanie AI w zarządzaniu wiedzą i analizie informacji,
optymalizację operacji biznesowych z wykorzystaniem AI,
wykorzystanie AI w angażowaniu i obsłudze klientów,
zastosowanie AI w zarządzaniu zapasami, wykorzystanie analityki biznesowej wspieranej przez AI.
W ramach projektu powstał raport „Sztuczna inteligencja w sektorze handlu detalicznego”, przygotowany przez zespół badawczy Uniwersytetu Warszawskiego. Autorami raportu są Renata Włoch, Katarzyna Śledziewska oraz zespół badaczy DELab UW. Publikacja stanowi jeden z kluczowych rezultatów projektu i dostarcza wiedzy o tym, jak sztuczna inteligencja zmienia handel detaliczny oraz jakie kompetencje są potrzebne przedsiębiorstwom, aby skutecznie z niej korzystać.
Raport łączy analizę technologii, danych rynkowych oraz potrzeb kompetencyjnych firm z sektora MŚP, wskazując zarówno potencjał wykorzystania AI, jak i bariery jej wdrażania w europejskim handlu detalicznym.Jak przeprowadzono badanie
Badanie polegało na międzynarodowej analizie sektora handlu detalicznego i obejmowało kilka uzupełniających się metod:
1. Analizę literatury i danych rynkowych
Przeanalizowano raporty branżowe, dane statystyczne oraz badania dotyczące poziomu cyfryzacji sektora handlu w Europie.
2. Analizę technologii AI stosowanych w handlu
Zidentyfikowano kluczowe technologie wykorzystywane w sektorze retail, m.in.:
uczenie maszynowe (Machine Learning),
uczenie głębokie (Deep Learning),
przetwarzanie języka naturalnego (NLP),
wizję komputerową (Computer Vision),
systemy rekomendacyjne,
robotyzację procesów biznesowych (RPA),
generatywną sztuczną inteligencję (GenAI).
3. Analizę poziomu cyfryzacji sektora handlu
Badanie obejmowało m.in.:
wykorzystanie e-commerce,
adopcję technologii chmurowych,
wykorzystanie danych i narzędzi analitycznych,
poziom wdrożeń AI w przedsiębiorstwach.
4. Identyfikację luk kompetencyjnych
Analiza pozwoliła określić, jakie umiejętności cyfrowe są niezbędne, aby firmy mogły skutecznie wdrażać rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.
1. AI ma ogromny potencjał w handlu detalicznym
Technologie sztucznej inteligencji mogą wspierać wiele kluczowych obszarów funkcjonowania firm handlowych, m.in.:- analizę danych sprzedażowych i prognozowanie popytu,
- personalizację ofert dla klientów,
- automatyzację obsługi klienta,
- optymalizację zapasów i łańcuchów dostaw,
- usprawnianie procesów operacyjnych.
2. Handel detaliczny generuje ogromne ilości danych
Firmy handlowe dysponują dużymi zasobami danych – od informacji o sprzedaży, przez dane logistyczne, po opinie klientów. Kluczowym wyzwaniem nie jest już samo gromadzenie danych, ale przekształcenie ich w wiedzę wspierającą decyzje biznesowe.3. Personalizacja staje się nowym standardem
Sztuczna inteligencja umożliwia tworzenie spersonalizowanych doświadczeń zakupowych – od rekomendacji produktów po dopasowaną komunikację marketingową. Dzięki temu firmy mogą budować bardziej trwałe relacje z klientami i zwiększać sprzedaż.4. Wdrożenia AI w sektorze retail są wciąż ograniczone
Mimo dużego potencjału technologicznego poziom wykorzystania AI w handlu detalicznym pozostaje relatywnie niski, szczególnie wśród mikro i małych przedsiębiorstw. Do najważniejszych barier należą:- brak kompetencji cyfrowych,
- ograniczone zasoby finansowe,
- niedostateczna wiedza o możliwościach technologii,
- trudności w integracji nowych rozwiązań z istniejącymi systemami.
5. Największą barierą są kompetencje
Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest to, że rozwój kompetencji cyfrowych jest kluczowym warunkiem wykorzystania AI w sektorze handlu. Firmy potrzebują pracowników, którzy potrafią:- rozumieć dane i analizować informacje,
- wykorzystywać narzędzia AI w codziennej pracy,
- integrować technologie cyfrowe z procesami biznesowymi,
- podejmować decyzje oparte na danych.
Wnioski z raportu stały się podstawą do opracowania narzędzi rozwijanych w projekcie INAIR, w tym narzędzia oceny kompetencji AI, programu szkoleniowego oraz zestawu materiałów edukacyjnych wspierających przedsiębiorców i pracowników sektora handlu w praktycznym wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Projekt przyczynia się tym samym do realizacji celów Europejskiej Dekady Cyfrowej, której jednym z priorytetów jest zwiększenie wykorzystania technologii sztucznej inteligencji w europejskich przedsiębiorstwach do 2030 roku.
Zespół badawczy DELab UW
- prof. UW, dr hab. Renata Włoch – kierowniczka projektu, odpowiedzialna za koordynację polskiego pakietu pracy, zaprojektowanie i przeprowadzenie badań jakościowych, upowszechnianie rezultatów projektu i przygotowanie publikacji naukowych
- prof. UW, dr hab. Katarzyna Śledziewska – główna wykonawczyni, odpowiedzialna za efekty naukowe projektu i jakość rezultatów, kontakty z otoczeniem biznesowym i pozarządowym oraz przygotowanie publikacji naukowych.
- Michał Szostek – menedżer naukowy projektu, odpowiedzialny za koordynację administracyjną i finansowąc
- Michał Paliński – analityk DELab UW, odpowiedzialny za przeprowadzenie analiz ilościowych z wykorzystaniem machine learning
- dr Bartosz Ślosarski – adiunkt na Wydziale Socjologii UW, odpowiedzialny za przygotowanie analiz jakościowych (analizy tematycznej)
- mgr Weronika Łebkowska – analityczka UW, odpowiedzialna za przygotowanie analiz ilościowych
- mgr Karol Teodorowicz – asystent badawczy, odpowiedzialny za przygotowanie analiz jakościowych
- dr Agata Komendant-Brodowska – adiunktka na Wydziale Socjologii UW, odpowiedzialna za zaprojektowanie i przeprowadzenie warsztatów jakościowych przy współpracy z partnerami konsorcjum.
Projekt realizowany jest przez międzynarodowe konsorcjum organizacji badawczych, uczelni i instytucji wspierających przedsiębiorczość, które łączą doświadczenie akademickie, technologiczne i biznesowe.
Uniwersytet Warszawski – Digital Economy Lab (DELab UW)
DELab UW to interdyscyplinarne centrum badawcze Uniwersytetu Warszawskiego zajmujące się analizą transformacji cyfrowej gospodarki. Zespół od ponad dekady bada wpływ danych, platform cyfrowych i sztucznej inteligencji na przedsiębiorstwa, rynki pracy i polityki publiczne. Jednocześnie DELab UW rozwija praktyczne projekty realizowane we współpracy z biznesem, łącząc badania naukowe z wdrażaniem rozwiązań wspierających transformację cyfrową przedsiębiorstw.
W projekcie AI4Retail zespół DELab przeprowadził badania dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w handlu detalicznym oraz kompetencji potrzebnych przedsiębiorstwom do wdrażania technologii AI. Wyniki tych analiz zostały następnie wykorzystane w pracach projektowych nad programem szkoleniowym i materiałami edukacyjnymi dla sektora handlu.
TEAM4Excellence (Rumunia) Organizacja non-profit specjalizująca się w projektowaniu nowoczesnych programów edukacyjnych oraz badaniach nad kompetencjami cyfrowymi. Współpracuje z ekspertami akademickimi oraz audytorami jakości ISO i EFQM.
Lascò (Włochy) Firma technologiczna zajmująca się projektowaniem strategii transformacji cyfrowej oraz wdrażaniem innowacji w organizacjach publicznych i prywatnych. W projekcie wnosi doświadczenie w obszarach AI, analityki danych, chmury, IoT i technologii blockchain.
ITKAM Włoska Izba Handlowa w Niemczech zrzeszająca ponad 400 firm i należąca do globalnej sieci włoskich izb handlowych. Zapewnia silne powiązanie projektu z realnymi potrzebami przedsiębiorstw sektora handlu detalicznego.
BSD Design (Włochy) Firma specjalizująca się w projektowaniu interakcji człowiek–technologia, doświadczeń użytkownika oraz strategii innowacji cyfrowych.
University of Cyprus – Software Engineering and Internet Technologies Lab (SEIT) Laboratorium badawcze z dużym doświadczeniem w zakresie technologii edukacyjnych, e-learningu i cyfrowych środowisk uczenia się.
Masz pytania?
Aby dowiedzieć się więcej o projekcie, napisz na delab@uw.edu.pl


